Durağı = Rast Perdesi Güçlüsü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı Yedeni = Irak Perdesi Donanım = Segah(Si )ve Eviç(Fa#) Dizisi = Rast perdesinde Rast 5'lisine Neva perdesinde Rast 4'lüsünün eklenmesiyle olusur.
Seyri = Seyre Rast perdesinde baslar. Rast 5'lisinin ve Yegehtaki Rast 4'lusünün seslerinde dolaştıktan sonra Neva perdesinde Geçici olarak yarım karar yapılır. Nevadaki Rast 4'lüsü ve daha az olarak Gerdaniye üzerindeki Rast 5'lisinin inici nağmelerde Eviç perdesi yerine Acem perdesi kullanılır. Bu durumda Neva üzerindeki Rast çesnisi Buselik çesnisine donüşür.Rast 5'lisine Nevada Buselik 4'lüsü eklenmesiyle oluşan dizi Acemli Rast adını alır. Seyir esnasında Rast'ta Rast, Segahta Segah, Dügahta Uşşakli asma kalışlar yapılır. Kararsa çoğu zaman yedenli olur.
Rast Örnek Seyir
2-Uşşak Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı Yedeni = Rast Perdesi Donanım = Segah perdesi (Si ) Dizisi = Dügah perdesi üzrindeki Uşşak 4'lüsüne Neva perdesinde Buselik 5'lisinin eklenmesi ile oluşur
Seyri = (Çıkıcı bir makam olduğu için durak veya civaından seyre başlar. Genelde genişleme bölgesinde olan Yegah'ta Rast 5'lisini gösterir. Uşşak 4'lüsü seslerinde dolaştıktan sonra,Neva perdesinde yanm karar yapılır. Daha sonra Neva perdesi üzerindeki Buselik 5'lisi gösterilir. Çargahta-çargahlı, Segahta-Segahlı, Dügahta-Uşşak ve Rastta-Rastlı asma kalışlar gösterir.Tekrar diziyi oluşturan seslerde dolaşılarak Dügah iizerindeki Uşşak 4'lüsiiyle karar verilir.
Not= Uşşak'ın 1 tanini altında Rast, Kurdi'nin 1 tanini altında Buselik Buselik'in 1 tanini altında Çargah dizisi vardır.
Uşşak Örnek Seyir:
3-Beyati Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı-Inici Yedeni = Rast Perdesi Donanım= Segah Perdesi Dizisi = Dügahta Uşşak 4'lüsüne Neva perdesinde Buselik 5'lisinin eklenmesiyle oluşur.
Seyri = Güçlü veya civanndan seyre başlar. Nevada-Buselik Dügahta-Uşşak gösterir. Neva Perdesinde yarım karar yapar. Çargahta-çargahlı, Nevada-Hicazlı, Çargahta-Nikrizli, Gerdaniyede-Buselikli asma kalışlar gösterir.
Not-1 = (Çıkıcı seyirler pest bölgede genişleme gösterir. İnici seyirler tiz bolgede genişleme gösterir. İnici-çıkıcı seyirler hem pest bolgede hemde tiz bolgede genişleme gösterir.
Not-2 = Nerde bir Hicaz varsa 1 tanini altmda mutlaka Nikriz 5'lisi vardır.
Beyati'ye Ornek Seyir :
4-Buselik Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Hüseyni Perdesi Seyri = Çıkıcı-İnici Yedeni = Nim Zirgüle Perdesi Donanım = --- Dizisi = Dügahta Buselik 5'lisine Hüseynide Kürdi 4'lüsünün eklenmesiyle oluşur.
Seyri = Genellikle Rast perdesi üzerinde Çargahla baslanır. Dügah perdesinde yedenli kaldıktan sonra güçlü belirtilir. Güçlü olan Hüseyni perdesi üzerindeki Kürdi, Hicaz ve Uşşak 4'lüleri gosterilerek yatım karar yapılır. Nevada Hicaz ve Ç'argahta Nikriz çeşnileriyle asma kalışlar görülür. Buselik makamı dizisine donülür ve yedenli tam karar yapılır.
Buselik'e Örnek Seyir :
5-Hüseyni Makamı :
Durağı =Dügah Perdesi Güçlü =Hüseyni Perdesi Seyri =Cıkıcı-Inıcı Yedeni =Rast Perdesi Donanım = Segah(Si )ve Eviç(Fa#) Dizisi =Dügahta Hüseyni 5'lisine Hüseyni'de Uşşak 4'lüsünün eklenmesiyle oluşur.
Seyri = Güçlü veya civarında seyre başlar. Dügah Hüseyni, Hüseyni Muhayyer atlamaları sıkça yapılarak diziyi oluşturan 4'lü ve 5'lilerde dolaşılarak Hüseyni'de yarım karar yapılır.Dügahta-Hüseyni, Çargahta-Cargah, Muhayyerde-Hüseyni ve Buselik, Hüseynide-Kürdi yapıldıktan sonra tekrar diziye dönülüp tam karar yapılır.
Hüseyni'ye Örnek Seyir :
6-Muhayyer Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = İnici seyir özelliği gösterdiğinden güçlü 1. derecede Muhayyer 2.derecede Hüseyni'dir Seyri = Inici Yedeni = Rast Perdesi Donanım =Segah(Si)ve Eviç(Fa#) Dizisi = Dügahta Hüseyni 5'lisine Hüseyni'de Uşşak 4'lüsünün eklenmesiyle oluşur. Seyri = Inici seyir özelliği olduğu için tiz durak (Muhayyer) veya civarında seyre başlar. Muhayyerde Buselikli ve Hüseynili kalışlar yapar. Hüseyni de yarım kararlı kalış yaptıktan sonra Nevada-Rastlı, Hüseyni'de-Uşşaklı,Çargahta-Cargah, Segahta-Segahlı ve Dügahta Hüseyni'li tam karar yapar.
Muhayyer'e Ornek Seyir : 7-Neva Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı-Inici Yedeni = Rast Perdesi Donanım = Segah(Si)ve Eviç(Fa#) Dizisi = Dügah perdesi üzrindeki Uşşak 4'lüsüne Neva perdesinde Rast 5'lisinin eklenmesi ile oluşur
Seyri = Güçlü olan Neva veya civarında seyre baslar. Dügahta-Uşşak ve Nevada-Rast gösterir. Eviçte-Segahlı kalış gösterir. Muhayyerde-Buselik, Nevada-Rast, Nevada-Buselik, çargahta-çargahlı, Dügahta-Uşşaklı ve Rastta-Rastlı kalışlar gösterir. Tekrar diziye donülürve yedenli tam karar verir.
Neva 'ya Ornek Seyir : 8-Tahir Makamı :
Durağı =Dügah Perdesi Güçlü =1.Derece Muhayyer 2.Derece Neva Perdesidir. Seyri =İnıcı Yedeni =Rast Perdesi Donanım = Segah(Si )ve Eviç(Fa#) Dizisi =Dügah perdesi üzerindeki Uşşak dörtlüsüne Neva perdesinde Rast beşlisinin eklenmesiyle oluşmuştur.
Seyri = Tiz durak veya civanndan seyre baslar. Muhayyerde-Uşşakli ve Buselikli, Nevada-Rastlı, Dügahta-Uşşaklı, Nevada-Buselikli, çargahta-çargahlı, Segahta-Segahlı ve Rasta-Rast'a kadar iner. Daha sonra diziye donülür ve Dügahta karar verilir.
Tahir'e Ornek Seyir : Hicaz Ailesi :
1-Hicaz Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı - Inici Yedeni = Rast Perdesi Donanım = Dik Kürdi, Nim Hicaz ve Eviç Dizisi = Dügahta Hicaz 4'lüsüne, Nevada Rast 5'lisinin Eklenmesiyle Oluşur.
Seyri = Durak veya güçlü civarında seyre baslar. Çesnilerde karışık gezinip Nevada-Rast'lı yarım karar yapar. Diğer Hicazlara asma kalışlı geçki yapılır. Rastta-Nikriz'li Yegahta-Rast gösterildikten sonra karar verilir.
NOT:*Yegahtaki genişlemesiyle Basit Suzinak Makamı oluşur.
*Pestteki genişleme Rast 5'lisiyle oluşur. Tizdeki genişleme Muhayyerde-Buselikli bundan dolayı Neva perdesinde Acemli Rast oluşur.
Hicaz Makamı 'na Örnek Seyir :
2-Hicaz Hümayûn Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Neva Perdesi Seyri = Çıkıcı-Inici,Bazen Çıkıcı Yedeni = Rast Perdesi Donanım = Dik Kürdi ve Nim Hicaz Dizisi = Dügah perdesi üzerindeki Hicaz 4'lüsüne Neva perdesinde Buselik 5'lisinin eklenmesi ile oluşur
Seyri = Durak veya güçlü civannda seyre başlar. Nevada-Buselikli yarım karar yapılır. Rast perdesi üzerinde Nikrizli asma karar yapılır. Nim Hicaz ve Dik Kürdi perdesinde asma kalış yapılır. Hicaz çesnileriyle birbirine geçki yapılır. Bu geçkiler;Nevada-Rast, Hüseynide-Uşşak olabilir. Hicaz Humayun Makamında Nişaburlu Kalış, diğer Hicazlardan ayıran özelliktir. Genişleme bölgesi gösterildikten sonra Dügah perdesi üzerinde Hicaz 4'lüsü ile karar yapılır.
NOT: Dik Kürdi perdesi Buselik olarak basıldığında Nişaburlu yapı ortaya çıkar.
Hicaz Humayun 'a Örnek Seyir :3-Hicaz Uzzâl Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Hüseyni Perdesi Seyri = Çıkıcı - Inici Yedeni = Rast Perdesi Donanım = Dik Kürdi, Nim Hicaz ve Eviç Dizisi = Dügahta Hicaz 5'lisine, Hiiseynide Uşşak 4'lüsüyle oluşur.
Seyri = Seyre Hüseyni civarında başlar .Diziyi olusturan tüm çeşnilerde gezindikten sonra Hüseynide yarım karar yapar. Rastla-Nikrizli, Nim Hicaz ve Dik Kürdi de asma kalışlar yapar,diğer Hicazlara geçki yapar. Nevada-Rastlı ve Buselikli kalış yapar, Dügahta-Hicazlı karar verir.
UzzalMakamına Örnek Seyir :
4-Zirgüleli Hicaz Makamı :
Durağı = Dügah Perdesi Güçlü = Hüseyni perdesi Seyri = Çıkıcı-inici Yedeni = Nim Zirgüle Perdesi Donanım = Dik Kürdi, Nim Hicaz ve Nim Sehnaz. (Dik Acem). Dizisi = Dügahta Hicaz 5'lisine Hüseynide Hicaz 4'lusünün ekienmesiyle olusur.
Seyri = Güçlü veya civarında seyre baslanır. Hüseyni de-Uşşaklı, Nevada-Rastlı ve Buselikli, ve Acem Aşiranda Hicaz gösterir. Dik Kürdi ve Nim Hicazda çesnisiz kalışlar gösterir. Rastta-Nikrizli kalıs yapar.Dizinin tümünde dolaşılır ve Dügahta-Hicazlı karar verilir.
Kaynak http://www.duyguforum.com/muzikte-makamlar-t1692.html
6-Muhayyer Makamı :
• <%CommentDate%> - <%CommentTitle%>